Tachografy zmora firm transportowych czy zdroworozsądkowa konieczność

Tachograf w pojeździe ciężarowym — obowiązek rejestracji czasu pracy kierowcy w transporcie drogowym

Autor:

admin

w

Tachografy budzą mieszane uczucia wśród właścicieli firm transportowych. Z jednej strony to urządzenia, które rejestrują czas pracy kierowcy, prędkość jazdy i aktywność za kierownicą – a więc bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo na drodze. Z drugiej – to kolejny obowiązek regulacyjny, kolejny koszt i kolejne ryzyko kary za jakiekolwiek uchybienie. Szczególnie odczuwają to przedsiębiorcy zarządzający małą flotą pojazdów ciężarowych, dla których każdy dodatkowy wydatek administracyjny waży podwójnie. Czy tachografy to faktycznie zdroworozsądkowa konieczność, czy raczej biurokratyczne obciążenie? Przyjrzyjmy się temu z perspektywy prawa, ekonomii i technologii.

Co mówią przepisy?

Podstawę prawną stanowią unijne rozporządzenia: (WE) 561/2006 (dotyczące czasu jazdy i odpoczynku) oraz (UE) 165/2014 (regulujące same tachografy). Pakiet mobilności z 2020 roku (rozporządzenia 2020/1054 i 2020/1057) wprowadził kolejne zmiany. Zgodnie z nimi tachografy muszą być montowane w pojazdach o DMC ponad 3,5 tony oraz w busach na ponad 9 miejsc.

UE narzuciła też harmonogram wymiany starszych urządzeń. Pojazdy z tachografami analogowymi lub cyfrowymi I generacji (rejestracje do 14.06.2019) musiały zostać wyposażone w inteligentne tachografy II generacji do końca 2024 roku. Pojazdy z tachografami I generacji zarejestrowane do 20.08.2023 mają czas do 18.08.2025. Nowe samochody rejestrowane po 21.08.2023 schodzą z fabryki z urządzeniami II generacji. W Polsce te obowiązki wdrożono ustawą o tachografach z 2018 r. i nowelizacją Prawa o ruchu drogowym z 2022 r.

Dla firm zarządzających flotą ciężarówek terminy te mają wymiar praktyczny: jeśli nie wymieniłeś tachografu na czas, Twoje pojazdy nie mogą legalnie wykonywać przewozów międzynarodowych. A to bezpośrednio uderza w przychody.

Ile kosztuje niedopilnowanie? Sankcje i ryzyko finansowe

Kary za naruszenia tachografowe potrafią być dotkliwe. GITD przypomina, że brak wymiany tachografu na czas to kara do 10 000 zł dla firmy i 2 000 zł dla osoby zarządzającej transportem. Kierowcy stosujący zabronione praktyki – jazda z magnesem, na cudzej karcie, bez karty – narażają się na grzywnę i nawet 3-miesięczne zatrzymanie prawa jazdy.

Ale kary finansowe to tylko część problemu. Niewłaściwe użycie tachografu może skutkować kontrolami kaskadowymi, zawieszeniem licencji i trwałą utratą reputacji w branży. Dla firmy, która żyje ze zleceń od stałych kontrahentów, taki cios wizerunkowy bywa gorszy niż sam mandat.

Z kolei montaż nowego tachografu II generacji to wydatek rzędu kilku do kilkunastu tysięcy złotych za pojazd. Przy małej flocie 10–15 ciężarówek robi się z tego poważna pozycja budżetowa. Dlatego inspektorzy ITD zalecają łączyć wymianę z terminowymi przeglądami – zmniejsza to ryzyko przestojów i pozwala lepiej rozłożyć koszty w czasie.

Inteligentne tachografy – co daje nowa technologia?

Urządzenia II generacji to nie tylko obowiązek – to też nowe możliwości. Wyposażone w GNSS (pozycjonowanie satelitarne) i łączność zdalną DSRC pozwalają organom kontrolnym na preselekcję pojazdów bez zatrzymywania ich na drodze. Szybsze kontrole, mniej przestojów dla uczciwych przewoźników.

Nowe tachografy automatycznie rejestrują przekroczenia granic i pozycję pojazdu przy załadunku i rozładunku – co ułatwia zgodność z przepisami o transporcie międzynarodowym, kabotażu i delegowaniu pracowników. Dla firm zarządzających flotą pojazdów to konkretna oszczędność czasu na raportowanie.

Równolegle rośnie rola narzędzi wspierających zgodność. Systemy telematyczne i aplikacje do obsługi floty (np. sprawdz-kierowce.pl) automatyzują monitoring dokumentów kierowcy – sprawdzają ważność uprawnień, przypominają o terminach przeglądów i wymian. W połączeniu z inteligentnymi tachografami tworzą spójny system kontroli, który minimalizuje ryzyko błędu ludzkiego.

Praktyczne wnioski dla firm transportowych

Tachografy nie znikną – a przepisy będą coraz bardziej wymagające. Zamiast traktować je jako utrudnienie, warto podejść do nich jak do inwestycji w stabilność firmy. Oto trzy rzeczy, które warto wdrożyć:

  • Zaplanuj wymianę urządzeń z wyprzedzeniem – synchronizuj ją z terminami przeglądów technicznych. Unikniesz podwójnych przestojów i rozłożysz wydatki. Przy małej flocie każdy dzień postoju to bezpośrednia strata przychodów.
  • Korzystaj z narzędzi do zarządzania flotą – systemy telematyczne, aplikacje weryfikujące uprawnienia kierowców i monitorujące terminy to nie fanaberia, lecz standard. W firmie z 10–20 pojazdami takie oprogramowanie potrafi zaoszczędzić kilkadziesiąt godzin administracji miesięcznie.
  • Szkol kierowców z obsługi tachografów – wiele naruszeń wynika nie ze złej woli, lecz z niewiedzy. Regularne przypomnienia o zasadach użytkowania karty kierowcy i o konsekwencjach manipulacji zmniejszają ryzyko kar.

Tachografy to element szerszego ekosystemu bezpieczeństwa i zgodności w transporcie drogowym. Właściwie użyte – w połączeniu z nowoczesnym oprogramowaniem flotowym i dobrze przeszkoloną kadrą – przynoszą długoterminowe korzyści. Bezpieczniejsza flota, mniejsze ryzyko sankcji i stabilniejszy biznes. To nie zmora. To narzędzie, które działa na Twoją korzyść, jeśli umiesz z niego korzystać.

Źródła

Więcej wpisów